Book Review: Η Σκιά του Ανέμου

«Μπήκα μέσα στο βιβλιοπωλείο και ανέπνευσα εκείνο το άρωμα χαρτιού και μαγείας που, περιέργως, κανένας ποτέ δεν σκέφτηκε να εμφιαλώσει»

Carlos Ruiz Zafón (1964-2020)

Πριν από έναν περίπου χρόνο καθώς έψαχνα σε ομάδες βιβλιόφιλων στα social media κριτικές για βιβλία που κυκλοφορούν στην αγορά, τυχαία διάβασα το παραπάνω απόφθεγμα του Ισπανού μυθιστοριογράφου Carlos Ruiz Zafón. Από την πρώτη στιγμή που διάβασα το εν λόγω απόφθεγμα ο συγγραφέας κέντρισε το λογοτεχνικό μου ενδιαφέρον. Έτσι, άρχισα να αναζητήσω στο διαδίκτυο περισσότερες πληροφορίες για το λογοτεχνικό του έργο καθώς και για κριτικές που αφορούσαν τα βιβλία του. Κατά γενική ομολογία όλες οι κριτικές που διάβασα ήταν εξαιρετικές κάτι που μου έδωσε το τελικό έναυσμα ώστε να διαβάσω ένα βιβλίο του.

Το βιβλίο αυτό ήταν η «Η Σκιά του Ανέμου» το οποίο αποτελεί το πρώτο μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε από την σειρά το «Κοιμητήριο των Λησμονημένων Βιβλίων». Στην Ελλάδα η πιο πρόσφατη έκδοση του έγινε στις 8 Νοεμβρίου 2012 από τις Εκδόσεις Ψυχογιός ενώ παλαιότερα είχε εκδοθεί και από τις Εκδόσεις Λιβάνη. Ο χώρος και ο χρόνος στα οποία λαμβάνει χώρα η πλοκή του βιβλίου είναι η Ισπανία των πρώτων δεκαετιών του 20ου αιώνα, με την ιστορική πόλη της Βαρκελώνης να βρίσκεται στο επίκεντρο του συγγραφέα. Όταν, λοιπόν, ο πατέρας του βασικού πρωταγωνιστή του βιβλίου, αποφασίζει να δείξει στον 13χρονο γιο του Ντανιέλ Σεμπέρε μια βιβλιοθήκη με την ονομασία το Κοιμητήριο των Λησμονημένων Βιβλίων ένα «κουβάρι» απρόβλεπτων γεγονότων ξετυλίγεται και μια άγνωστη ιστορία έρωτα από το παρελθόν έρχεται στο προσκήνιο. Αφορμή για αυτό θα είναι ένα βιβλίο που ο μικρός πρωταγωνιστής θα διαλέξει να διαβάσει. Το εν λόγω βιβλίο που είναι προϊόν μυθοπλασίας, μέσω του οποίου ο Zafón εμπνεύστηκε το τίτλο του μυθιστορήματος του, το είχε γράψει ένας άγνωστος συγγραφέας με την ονομασία Χουλιάν Καράξ. Έτσι, σύμφωνα και με την περιγραφή στο οπισθόφυλλο μέρος του βιβλίου αυτό που ξεκίνησε από τον μικρό Ντανιέλ ως μια λογοτεχνική περιπέτεια θα εξελιχθεί σε έναν αγώνα ώστε να ανακαλυφθεί η αλήθεια πίσω από την πολυτάραχη ζωή και τον θάνατο του Χουλιάν Καράξ.

Οι κριτικές που είχα διαβάσει για το συγκεκριμένο βιβλίο ήταν πολύ ενθαρρυντικές και πράγματι μελετώντας το άρχισα να συνειδητοποιώ γιατί το αναγνωστικό κοινό έχει σε μεγάλη εκτίμηση το συγγραφικό έργο του Zafón. Συνδυάζοντας τον απλό κατανοητό λόγο με πλήθος εκφραστικών μέσων η γραφή του Ισπανού μυθιστοριογράφου, για τον οποίο γίνεται λόγος στην παρούσα βιβλιοκριτική, ήταν κάτι το μοναδικό. Ως λάτρης της αστυνομικής λογοτεχνίας, που κύριος άξονας των βιβλίων του είδους αυτού, είναι η εξιχνίαση ενός εγκλήματος το να διαβάσω μετά από αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα ένα μυθιστόρημα γενικού περιεχομένου μου δημιούργησε την σκέψη ότι μπορεί να βαριόμουν ή να με κούραζε η πλοκή. Τελικά, τίποτα από τα δύο δεν συνέβη καθώς και στον τομέα της πλοκής ο Zafón καταφέρνει να αλληλεπιδρά με αξιοθαύμαστη συγγραφική μαεστρία την περιπέτεια, με τον έρωτα, τον αθώο ρομαντισμό της τότε εποχής, την ιστορική αναδρομή στα δύσκολα χρόνια του εμφυλίου της Ισπανίας και της μετέπειτα δικτατορίας. Το μόνο αρνητικό που θα μπορούσα να επισημάνω είναι ότι σε κάποια σημεία του βιβλίου ο συγγραφέας υπερβάλλει όταν πραγματοποιεί συχνές αναφορές σε φανταστικά και μεταφυσικά γεγονότα.

Εν κατακλείδι, η «Η Σκιά του Ανέμου» είναι ένα αρκετά ενδιαφέρον βιβλίο το οποίο κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Μια άποψη που επιβεβαιώνει και το γεγονός ότι το εν λόγω βιβλίο όταν δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 2001 έγινε best seller και χαρακτηρίστηκε ως λογοτεχνικό φαινόμενο. Επομένως, θεωρώ πως σε συνδυασμό και με τα υπόλοιπα βιβλία που έχει συγγράψει, δίκαια ο Zafón κατατάσσεται σε έναν από τους κορυφαίους Ισπανούς μυθιστοριογράφους στην λογοτεχνική ιστορία της Ιβηρικής χερσονήσου. Δυστυχώς, ο σπουδαίος αυτός συγγραφέας πλέον δεν βρίσκεται στην ζωή καθώς πριν από λίγους μήνες απεβίωσε αλλά το σίγουρο είναι ότι τα λογοτεχνικά του έργα θα μνημονεύονται και θα ψυχαγωγούν τους ανθρώπους για πολλά ακόμα χρόνια.

Μερικά λόγια για τον συγγραφέα

Ο Carlos Ruiz Zafón (1964-2020) αποτέλεσε έναν από τους πιο δημοφιλείς και καταξιωμένους συγγραφείς στον πλανήτη. Τόπος γέννησης του ήταν η Βαρκελώνη της Ισπανίας ενώ το 1993 ξεκίνησε την λογοτεχνική του σταδιοδρομία με το εφηβικό μυθιστόρημα «Ο Πρίγκιπας της Ομίχλης» το οποίο βραβεύτηκε με το Βραβείο Edebe. Έχοντας γράψει αρκετά εφηβικά μυθιστορήματα το 2001 εκδόθηκε το πρώτο του μυθιστόρημα το οποίο απευθύνονταν σε ενήλικους. Το εν λόγω βιβλίο ήταν «Η Σκιά του Ανέμου», το οποίο αποτελεί και το θέμα αυτής της βιβλιοκριτικής. Το βιβλίο κυκλοφορεί στην ελληνική αγορά από τις Εκδόσεις Ψυχογιός. Επίσης, εν Ελλάδι άλλα βιβλία που κυκλοφορούν είναι «Ο Λαβύρινθος των Πνευμάτων: Τόμος Ι & ΙΙ», καθώς και τα «Ο Αιχμάλωτος του Ουρανού», «Μαρίνα» και «Το Παιχνίδι του Αγγέλου» από τις ίδιες Εκδόσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο συγγραφέας έχει τιμηθεί με πλειάδα βραβείων ενώ έχουν πουληθεί πάνω από 30 εκατομμύρια αντίτυπα των βιβλίων του. Τέλος, μετά από 2,5 χρόνια μάχης με τον καρκίνο ο Carlos Ruiz Zafón πέθανε στις 19 Ιουνίου 2020.

Περισσότερα για το λογοτεχνικό έργο του συγγραφέα μπορείτε να διαβάσετε στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://www.carlosruizzafon.co.uk/

Αναδημοσίευση βιβλιοκριτικής από την ιστοσελίδα του φοιτητικού περιοδικού Νομικός Παλμός.

Τα πνευματικά δικαιώματα της φωτογραφίας ανήκουν στον Εκδοτικό Οίκο και την Google.

Book Review: Νέμεσις (Jo Nesbo)

Αδιαμφισβήτητα, ο διάσημος συγγραφέας βιβλίων Jo Nesbo έχει αφήσει το αποτύπωμα του όσον αφορά την Αστυνομική Λογοτεχνία. Μεταξύ άλλων, ένα από τα βιβλία του που έχει χαρακτηριστεί ότι είναι από τα καλύτερα που έχει γράψει είναι η «Νέμεσις».

Έτσι, λοιπόν, διαβάσαμε το βιβλίο και έχουμε μείνει εντυπωσιασμένοι από το στυλ γραφής του Nesbo. Χρονολογικά, η «Νέμεσις» είναι το τέταρτο βιβλίο της σειράς με πρωταγωνιστή τον ιδιόρρυθμο Νορβηγό επιθεωρητή Χάρι Χόλε. Το σκηνικό που έχει δημιουργήσει ο συγγραφέας θυμίζει ταινία του Hollywood και άξιο αναφοράς είναι ότι όλοι οι πρωταγωνιστές έχουν κάποια προσωπική ιστορία από το παρελθόν που έμμεσα ή άμεσα επηρεάζει την υπόθεση. Επίσης, η ταχύτητα που εκτυλίσσονται τα γεγονότα είναι τόσο γρήγορη που δεν θέλεις να σταματήσεις να διαβάζεις το βιβλίο. Εδώ φαίνεται πως ο συγγραφέας έχει εξελίξει και ωριμάσει την γραφή του σε σχέση με τα πρώτα του βιβλία καθώς όποιος έχει διαβάσει το πρώτο του βιβλίο «Νυχτερίδα» σίγουρα θα κατανοήσει τις διαφορές που υπάρχουν στην γραφή.

Αυτό, όμως, που κάνει την «Νέμεσις» να ξεχωρίζει είναι ο συνδυασμός επιστημονικών στοιχείων και μυθοπλασίας. Συγκεκριμένα, υπάρχουν παράγραφοι καθώς και ολόκληρα κεφάλαια στα οποία ο συγγραφέας μέσα από τους χαρακτήρες του βιβλίου θίγει θέματα που άπτονται της Επιστήμης. Για παράδειγμα, σε κάποιο σημείο του βιβλίου κάνει αναφορά στον όρο Ναρκισσισμός, τον οποίο αναπτύσσει πολύ σωστά και τεκμηριωμένα. Προσωπικά δεν θυμάμαι να έχω συναντήσει κάτι παρόμοιο σε άλλα αστυνομικά μυθιστορήματα, με εξαίρεση τα βιβλία του Arthur Conan Doyle. Επιπρόσθετα, φαίνεται έντονα και το προσωπικό στοιχείο, κάτι το οποίο συνηθίζει να κάνει γενικά ο εν λόγω συγγραφέας. Δηλαδή, όπως ο ίδιος έχει πει σε συνέντευξη του, να προσθέτει στα βιβλία του πράγματα τα οποία υπάρχουν και στην προσωπική του ζωή (π.χ. ο δρόμος στον οποίο εκτυλίσσεται ένα μέρος των γεγονότων, στην πραγματικότητα είναι ο δρόμος στον οποίο βρίσκεται η διεύθυνση της κατοικίας του).

Σε γενικές γραμμές είναι φανερό πως πριν γράψει το βιβλίο έχει κάνει μια πολύ αναλυτική και εμπεριστατωμένη προεργασία ώστε το αποτέλεσμα να είναι εντυπωσιακό. Καλό θα ήταν ο αναγνώστης, να διαβάσει με την σειρά που έχουν εκδοθεί τα βιβλία για να έχει μια ομαλή ροή όσον αφορά την σύνδεση των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα από το ένα βιβλίο στο άλλο. Τελειώνοντας, θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι διαφωνούμε με την αρνητική αναφορά που κάνει προς το τέλος του βιβλίου για την θρησκεία. Κατά την γνώμη μας προσεγγίζει το συγκεκριμένο θέμα με τελείως λάθος τρόπο!! Ωστόσο, αυτό είναι μια άλλη κουβέντα η οποία είναι ανεξάρτητη από οποιοδήποτε book review και η παρούσα κριτική δεν αποτελεί το κατάλληλο μέρος για να αναλυθεί.

*Τα πνευματικά δικαιώματα της φωτογραφίας ανήκουν στον συγγραφέα και τον Εκδοτικό Οίκο.

Πως η Αστυνομική Λογοτεχνία έγινε τόσο δημοφιλής;

Λένε πως ένας από τους καλύτερους φίλους του ανθρώπου είναι το βιβλίο!

Για τους λάτρεις της Αστυνομικής Λογοτεχνίας η παραπάνω ρήση σε πολύ μεγάλο βαθμό επιβεβαιώνεται. Είναι γεγονός πως το συγκεκριμένο είδος Λογοτεχνίας είναι ιδιαίτερα δημοφιλές σε όλο τον κόσμο, ειδικότερα τις τελευταίες δεκαετίες. Για να γίνει όμως τόσο γνωστή η Αστυνομική Λογοτεχνία ή όπως αλλιώς λέγεται σήμερα crime fiction, οι βάσεις της εδραίωσης δημιουργήθηκαν πολλές δεκαετίες νωρίτερα.

Σε αυτό συνεισέφεραν μεγάλοι συγγραφείς του παρελθόντος όπως η Agatha Christie και ο Arthur Conan Doyle, οι οποίοι δημιουργώντας στα μυθιστορήματα τους χαρακτήρες όπως ο Ηρακλής Πουαρό και ο Σέρλοκ Χόλμς έκαναν την Αστυνομική Λογοτεχνία γνωστή στο ευρύ κοινό. Σύμφωνα με τον κ. Δανέλλη* οι δύο αυτοί συγγραφείς ήταν και παραμένουν δημοφιλέστατοι διότι είναι οι κύριοι εκπρόσωποι της Αγγλικής Σχολής, η οποία είναι από τις πιο βασικές Σχολές και ήταν η πρώτη που συστηματοποίησε το είδος. Επίσης, σπουδαίοι κλασικοί συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας ήταν πολλοί Αμερικανοί και Γάλλοι. Στην Ελλάδα το πρώτο αστυνομικό μυθιστόρημα που έχει γραφεί είναι το «Σέρλοκ Χολμς σώζων τον κ. Βενιζέλον» άγνωστου συγγραφέα, που εκδόθηκε τμηματικά σε εβδομαδιαίο περιοδικό με την ονομασία «Ελλάς» από τον Δεκέμβριο του 1913 μέχρι τον Μάρτιο του 1914. Επιπρόσθετα όπως στον υπόλοιπο πλανήτη, έτσι και στην Ελλάδα το αστυνομικό μυθιστόρημα με γοργούς ρυθμούς άρχισε να εδραιώνεται, φτάνοντας στον 21^ο αιώνα όπου η Αστυνομική Λογοτεχνία έχει αποκτήσει πια χιλιάδες φανατικούς αναγνώστες.

Σε αυτό συνετέλεσε το γεγονός ότι η Αστυνομική Λογοτεχνία δεν έμεινε στάσιμη αλλά συνεχώς εξελίσσονταν κατά την διάρκεια των δεκαετιών. Έτσι σταδιακά άρχισε να αλλάζει με νέες Σχολές να έρχονται στο προσκήνιο, με την δημοφιλέστερη εξ αυτών να είναι η Σκανδιναβική Σχολή** η οποία τα τελευταία χρόνια κυριαρχεί σε πωλήσεις. Συγκεκριμένα, για το έτος 2018 διατηρήθηκε στην πρώτη θέση όσον αφορά την εμπορικότητα των βιβλίων που προέρχονται από συγγραφείς αυτής της Σχολής. Παρόλα αυτά, πρέπει να σημειωθεί ότι πλέον άρχισαν να αναδεικνύονται και άλλες Σχολές από όλο τον κόσμο, απειλώντας στα επόμενα χρόνια να πάρουν την πρωτοκαθεδρία. Επιπλέον, παρατηρείται ότι τελευταία το αναγνωστικό κοινό προτιμάει περισσότερο αστυνομικά βιβλία που ανήκουν στην κατηγορία του domestic noir δηλαδή τα ψυχολογικά θρίλερ, με τους πρώτους συγγραφείς οι οποίοι ασχολήθηκαν με αυτή την κατηγορία να είναι οι Patricia Highsmith, Ruth Rendel και Gillian Flynn. Τέλος, μεγάλη άνθιση υπάρχει και στην κατηγορία procedural στην οποία ο αναγνώστης παρακολουθεί βήμα προς βήμα τη συλλογική δουλειά μιας αστυνομικής ομάδα μέχρι την εξιχνίαση του φόνου.

Συμπερασματικά, με βάση και όσα αναφέρθηκαν γίνεται κατανοητό πως η Αστυνομική Λογοτεχνία είναι ένα είδος το οποίο διαχρονικά προσελκύει πολλούς αναγνώστες και ότι υπάρχει ένας έντονος συναγωνισμός μεταξύ των διάφορων συγγραφικών σχολών από τις οποίες αποτελείται. Όσον αφορά την Ελλάδα όπως αναφέρει και ο κ. Παπουλής*** σε συνέντευξη που είχε δώσει προ μηνών στην επιστημονική ομάδα μας, οι Εκδοτικοί Οίκοι κινούνται στην σίγουρη επιλογή της μετάφρασης ενός ξένου αστυνομικού μυθιστορήματος. Αυτό είναι λάθος καθώς θα πρέπει να εμπιστεύονται περισσότερο τους Έλληνες συγγραφείς Αστυνομικής Λογοτεχνίας.

Σημειώσεις:

* Ο Βασίλης Δανέλλης είναι ιδρυτικό μέλος και ένας από τους γραμματείς της ΕΛΣΑΛ (Ελληνική Λέσχη Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας) καθώς και μέλος της συντακτικής ομάδας της επιθεώρησης αστυνομικής λογοτεχνίας ΠΟΛΑΡ. Επίσης, έχει γράψει τέσσερα μυθιστορήματα τα οποία είναι: «Νεκρές ώρες» (2017), «Άνθρωπος στο τρένο» (2016), «Λιβάδια από ασφοδίλι» (2014) και «Μαύρη μπίρα» (2011).

** Η Σκανδιναβική Σχολή αποτελείται από συγγραφείς των χωρών της Βόρειας Ευρώπης και μαζί με τους Ισλανδούς αποτελούν τους εκπρόσωπους του Nordic noir.

*** Ο Γιάννης Παπουλής σπούδασε φιλόλογος στο Τμήμα Κλασικής Φιλολογίας Ιωαννίνων και Διεθνείς Σχέσεις στο Νόττινχαμ της Αγγλίας.  Η αγάπη του για το μυστήριο και τις αστυνομικές σειρές, καθώς και η ιδιότητα του ως εκπαιδευτικός, αποτέλεσαν εκρηκτικό συνδυασμό για τη γέννηση του αστυνομικού μυθιστορήματος με τίτλο «Ο ΠΑΡΑΜΥΘΑΣ».

Πηγές: bookpress.gr & ethnos.gr

Τα πνευματικά δικαιώματα της φωτογραφίας ανήκουν στην google.