Εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση στα ΑΕΙ: Κριτική Ανάλυση

Η πανδημία του Covid-19 επηρέασε σχεδόν όλους τους τομείς της ζωής των ανθρώπων. Αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος ήταν να αλλάξει, σε άλλους περισσότερο και σε άλλους λιγότερο, ο καθημερινός τρόπος ζωής μας. Επομένως, και η εκπαίδευση δεν θα μπορούσε να μην επηρεαστεί από όλη αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση. Σκοπός του κειμένου αυτού είναι να αναλύσει εμπειρικά το πώς ανταποκρίθηκαν τα Πανεπιστήμια στην πρόκληση της εξ΄ αποστάσεως διδασκαλίας και εξέτασης.

Αρχικά, όσον αφορά την εξ’ αποστάσεως διδασκαλία οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι τα Πανεπιστήμια ανταποκρίθηκαν πολύ γρήγορα στα νέα δεδομένα. Έτσι, οι φοιτητές δεν αντιμετώπισαν το πρόβλημα της μεγάλης αποχής από τα μαθήματα, σε αντίθεση με τους μαθητές στην Πρωτοβάθμια και ιδιαίτερα την Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας το 96,35% των μαθημάτων που αφορούσαν προπτυχιακά προγράμματα σπουδών πραγματοποιήθηκαν μέσω σύγχρονης εξ αποστάσεως διδασκαλίας. Το υπόλοιπο 3,65% που δεν παραδόθηκαν εξ’ αποστάσεως ήταν μαθήματα εργαστηριακού ή κλινικού χαρακτήρα, στα οποία η διδασκαλία τους άρχισε στις 25 Μαΐου. Εκ του αποτελέσματος φαίνεται πως διαδικτυακές πλατφόρμες όπως το Ms-Teams και το Webex βοήθησαν αποτελεσματικά στο εγχείρημα της εξ’ αποστάσεως διδασκαλίας. Βέβαια, στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι ορισμένα μαθήματα τα οποία από την φύση τους έχουν πρακτικό περιεχόμενο και διεξήχθησαν εξ’ αποστάσεως ήταν πολύ πιο δύσκολο να διδαχθούν μέσω του διαδικτύου σε σχέση με δια ζώσης. Για αυτό τον λόγο, είναι σημαντικό να συγχαρούμε τους διδάσκοντες για την προσπάθεια που κατέβαλαν να οργανώσουν την ύλη με τέτοιο τρόπο ώστε η διδασκαλία να γίνεται όσο πιο αποδοτικά. Αντίθετα, σε μαθήματα θεωρητικής φύσεως δεν παρατηρήθηκαν ιδιαίτερα προβλήματα. 

Ωστόσο, σε ότι αφορά την εξ’ αποστάσεως εξέταση τα προβλήματα που παρατηρήθηκαν ήταν πολλά και τα Πανεπιστήμια δεν μπόρεσαν να ανταποκριθούν στο έπακρο στις ανάγκες αυτού του τρόπου εξέτασης. Αδιαμφισβήτητα με βάση τον υλικοτεχνικό και πληροφοριακό εξοπλισμό που είχαν στην διάθεση τους πραγματοποίησαν φιλότιμες προσπάθειες αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό! Υπάρχουν χαρακτηριστικά παραδείγματα φοιτητών στους οποίους η πλατφόρμα eclass, η οποία ήταν ένα από τα διαθέσιμα εργαλεία εξ’ αποστάσεως εξέτασης λόγω της υπερφόρτωσης των server, είχε ως αποτέλεσμα την μη δυνατότητα των φοιτητών να εισέλθουν σε αυτή για να εξεταστούν. Άλλα περιστατικά που παρατηρήθηκαν ήταν φοιτητές που ενώ εξετάζονταν μέσω eclass το σύστημα τους "πετούσε" εκτός εξέτασης στα ξαφνικά! Σημειωτέον, αναφερόμαστε κυρίως στα προβλήματα που υπήρξαν στην εξέταση μέσω του εργαλείου του eclass καθώς η πλειοψηφία των διδασκόντων επέλεξαν κατά κύριο λόγο αυτό το εργαλείο για να διεξάγουν τις εξετάσεις των μαθημάτων τους. Φοιτητές του ΔΙΠΑΕ σε τοποθέτηση τους αναφέρουν ότι η βασική παράμετρος του τεχνικού προβλήματος δικτύου δεν ελήφθη σοβαρά υπόψη με συνέπεια φοιτητές/τριες που αντιμετώπισαν προβλήματα σύνδεσης να αποκλείονται από τις εξετάσεις (στις πηγές μπορείτε να βρείτε το link του άρθρου οπου υπάρχει ολόκληρη η τοποθέτηση). Άλλοι διαθέσιμοι τρόποι ήταν η προφορική εξέταση μέσω πλατφόρμας τύπου Ms-Teams, η εξέταση μέσω Ms-Forms το οποίο λειτουργεί όπως το ευρέως γνωστό google forms και τέλος η απαλλακτική εργασία εξαμήνου.

Εν κατακλείδι, παρά τα σαφώς επιτυχή αποτελέσματα της εξ’ αποστάσεως διδασκαλίας, όσον αφορά την εξ’ αποστάσεως εξέταση θα λέγαμε πως η πειραματική αυτή διαδικασία δεν πέτυχε στο έπακρο τον σκοπό της καθώς τα προβλήματα ήταν πολλά. Εδώ θα πρέπει να επισημανθεί η ευθύνη του κράτους το οποίο δεν διέθεσε τους απαραίτητους πόρους ώστε να αναβαθμιστούν οι server των Πανεπιστημίων για να μην έχουμε φαινόμενα όπως το να "πέφτει" το σύστημα κατά την διάρκεια της εξέτασης. Ευχόμαστε να μην υπάρξει δεύτερο κύμα ώστε σταδιακά οι Καθηγητές και οι φοιτητές να επιστρέψουν στα προ Covid-19 δεδομένα. Βέβαια, η εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση καλώς ή κακώς όπως δείχνουν τα πράγματα ήρθε για να μείνει. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να χρησιμοποιείται με σύνεση και μεθοδικότητα από όλους τους εμπλεκόμενους.

Σημείωση: Ο αρθρογράφος ως φοιτητής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Παν/μιου Θεσσαλίας, εκτός από τις πηγές που χρησιμοποίησε, εξέφρασε παραπάνω τις προσωπικές του εμπειρίες σχετικά με την εξ’ αποστάσεως εκπαίδευση όπως αυτός και οι συμφοιτητές του, την βίωσαν.

Πηγές: Αρίστευσε η τηλεκπαίδευση στα ΑΕΙ (2020, Ιούλιος 22). Ανακτήθηκε από https://www.kathimerini.gr/1081660/article/epikairothta/ellada/aristeyse-h-thlekpaideysh-sta-aei

ΔΙΠΑΕ: Σοβαρά προβλήματα στις εξ αποστάσεως εξετάσεις καταγγέλλουν φοιτητές (2020, Ιούλιος 22). Ανακτήθηκε από https://www.alfavita.gr/ekpaideysi/325941_dipae-sobara-problimata-stis-ex-apostaseos-exetaseis-kataggeloyn-foitites

Τα πνευματικά δικαιώματα της φωτογραφίας ανήκουν στην google.

Μελετώντας την παρεκκλίνουσα συμπεριφορά

Τι είναι η παρεκκλίνουσα συμπεριφορά; Πώς ορίζεται από τους κοινωνιολόγους και πώς σχετίζεται με τους μαθητές;

Σύμφωνα με την Κοινωνιολογία έχουν δημιουργηθεί διαφορετικές απόψεις και ρεύματα γύρω από το θέμα της παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς καθώς και στο πώς αυτή ορίζεται. Μπορούν λοιπόν να διακριθούν δύο κύριες κατηγορίες, η μία έχει δεχτεί επιρροές από τη θετικιστική προσέγγιση και η άλλη από την εποικοδομηστική.

Εν συντομία, η θετικιστική προσέγγιση υποστηρίζει πως η παρεκκλίνουσα συμπεριφορά είναι απόλυτα πραγματική, η αντικειμενιστική άποψη ότι η συμπεριφορά αυτή είναι κάτι παρατηρήσιμο και τέλος η ντετερμινιστική πώς είναι προϊόν κάποιας αιτίας. Από την άλλη η εποικοδομηστική προσέγγιση, αποτελείται από τη σχετική άποψη, δηλαδή η παρεκκλίνουσα συμπεριφορά είναι μία ετικέτα, την υποκειμενιστική άποψη, όπου η παρέκκλιση είναι υποκειμενική εμπειρία και η εθελοντιστική άποψη όπου την χαρακτηρίζει ως εκούσια και αυτόβουλη πράξη.

Ο ταλανισμός αυτός των κοινωνιολόγων στον ορισμό της συμπεριφοράς αυτής δημιουργείται λόγω της διαφωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους. Σύμφωνα με μελέτη του L.Simmons (1965), το δείγμα του απάντησε πως παρεκκλίνον είναι: ο αλκοολικός, ο ναρκομανής, ο δολοφόνος, ο ψυχικά και σωματικά ασθενής, ο ανάπηρος, ο διαζευγμένος και ούτω καθεξής. Ήταν 252 διαφορετικές απαντήσεις που δόθηκαν από το δείγμα της μελέτης αυτής.

Διαπιστώνουμε λοιπόν, πως η παρεκκλίνουσα συμπεριφορά είναι εκείνη που διαφέρει από τα καθιερωμένα, εκείνη που ξεφεύγει από το «φυσιολογικό», από τα πλαίσια που εμείς θέτουμε ή η κοινωνία. Έτσι είναι και στο σχολείο, όπου είναι η μικρογραφία της κοινωνίας. Μαθητές και εκπαιδευτικοί στιγματίζονται καθημερινά με τη δράση τους.

Σχετικά με τους μαθητές όμως, εκείνος που φωνάζει, βρίζει, δεν προσέχει στο μάθημα, δεν έχει «τρόπους» ετικετοποιείται με τον όρο παρεκκλίνον. Δεν προσαρμόζεται δηλαδή σε αυτό που ο εκπαιδευτικός, ο διευθυντής, το σχολείο, η οικογένεια και η κοινωνία γενικότερα θεωρεί ότι «πρέπει» να κάνει στην ηλικία του. Πολλές φορές σε συζητήσεις με γονείς και εκπαιδευτικούς ακούμε να αναφέρονται οι συμπεριφορές μαθητών όπου μιλούν άσχημα, αντιμιλούν, χτυπούν, ασκούν εκφοβισμό, κάνουν ζημιές, κυρίως υλικές.

Σίγουρα όλα αυτά κρύβουν μία δόση αλήθεια, αλλά και μύθου. Ας μη ετικετοποιούμε συμπεριφορές και ανθρώπους. Μη επιζητούμε μαθητές στρατιωτάκια, ακούνητα, αμίλητα, αγέλαστα. Οι μαθητές μας είναι ζωντανοί οργανισμοί, είναι άνθρωποι όπως και εμείς. Ας αναζητήσουμε καλύτερα βαθύτερες αιτίες όσων ονομάζουμε παρεκκλίνουσες συμπεριφορές.

Βοηθάμε τους μαθητές μας, τους συνανθρώπους μας και όσους μας έχουν ανάγκη με κάθε δυνατό τρόπο. Μη βιαστείτε να χαρακτηρίσετε και να κατονομάστε. Με τον στιγματισμό δεν μειώνουμε την παρεκκλίνουσα συμπεριφορά ίσα ίσα που την ενισχύουμε.

της Λάλου Σπυριδούλα Μαρία, Εκπαιδευτικού και συντάκτρια της σελίδας Teacher's Blog

Σημείωση: 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στην ιστοσελίδα Teacher's Blog και βρίσκεται στον εξής σύνδεσμο: 

https://lalouspiridoula.blogspot.com/2020/04/blog-post_9.html?fbclid=IwAR0iZ6Or_8fWtqLRNmaYkJ_lQP1hz4BHIBm7z9Et7DQg8WSWaQd0z2fBeq0

Πηγές:

«Παρεκκλίνουσα συμπεριφορά», Alex Thio, εκδόσεις ίων ΕΛΛΗΝ

L.Simmons (1965)

Ο πραγματικός ρόλος του γονέα σήμερα

Ο κάθε γονέας είναι ένας παιδαγωγός. Δεν είναι απαραίτητο να έχει γνώσεις παιδαγωγικής. Το να θέλεις να κάνεις παιδί σημαίνει να είσαι υπεύθυνος για τις πράξεις σου ως γονέας και ότι θα δώσεις ένα μεγάλο κομμάτι του εαυτού σου για να μεγαλώσει με τα σωστά ψυχικά και πνευματικά εφόδια το παιδί σου. Γονέας δεν σημαίνει μόνο δίνω τροφή στο παιδί μου, σημαίνει ασχολούμαι και δημιουργικά μαζί του. Πολλοί γονείς δεν έχουν καταλάβει τι θα πει πραγματικός γονέας. Τα παιδιά είναι εν φύσει κοινωνικά όντα. Μέσω του παιχνιδιού μέσα στην οικογένεια μπορούν να καλλιεργηθούν πολλοί τομείς της ανάπτυξης (π.χ. γνωστική και γλωσσική ανάπτυξη, συναισθηματική ανάπτυξη, κ.λπ.).

Το να δίνει ένας γονέας υψηλότερες ευθύνες στον εκπαιδευτικό, από ότι ο ίδιος έχει, για να ασχοληθεί με το παιδί του είναι αντιπαιδαγωγικό. Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς δεν θέλουν να ασχοληθούν με το παιδί τους και μεταφράζουν τον εκπαιδευτικό ως "γονέα". Άλλος ο ρόλος του εκπαιδευτικού με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και άλλος ο ρόλος του γονέα. Ο εκπαιδευτικός δεν είναι υπηρέτης του γονέα, είναι εκεί για να διευκολύνει το μαθητή, να δείξει το δρόμο στο γονέα πως μπορεί να μάθει το παιδί του και να βρει τρόπους ο ίδιος ο γονέας για να ασχοληθεί μαζί του, εστιάζοντας στις δυνατότητες και παράλληλα στις αδυναμίες του. Η ενασχόληση με το παιδί έχει πολλά οφέλη, όπως η ενίσχυση του μητρικού-πατρικού ρόλου, η καλύτερη επικοινωνία, η καλύτερη κατανόηση των αναγκών του παιδιού, η καλύτερη ανάπτυξη του παιδιού, κ.λπ.

Σήμερα με την επικράτηση και εξέλιξη την πανδημίας του COVID-19, οι γονείς αντί να βρουν τρόπους να ασχοληθούν με τα παιδιά τους ανάλογα με το πνεύμα της εποχής ή των ημερών, ασκούν πιέσεις στους εκπαιδευτικούς να υλοποιήσουν πιο αυστηρή τηλεκπαίδευση, στέλνοντας διαρκώς υλικό. Οι γονείς πρέπει να κατανοήσουν ότι η γνώση δεν έρχεται έτοιμη. Πρέπει να μάθουν να λειτουργούν πιο αποτελεσματικά. Να ρωτούν τους εκπαιδευτικούς τι έκαναν προ της πανδημίας, σε ποιο στάδιο είναι το παιδί τους, να ψάξουν υλικό στο Google με βάση την επικοινωνία που είχαν με τον/την εκπαιδευτικό, να το εκτυπώσουν, να ασχοληθούν με το παιδί τους. Να ξυπνήσουν το ένστικτο του "παιδαγωγού" μέσα τους. Η γνώση κερδίζεται με προσπάθεια και αυτό πρέπει να το καταλάβουν τα παιδιά. Πρέπει οι γονείς να δημιουργήσουν παιδιά-εξερευνητές της μάθησης. Οι γονείς είναι ο κυριότερος παράγοντας διαμόρφωσης της ταυτότητας και προσωπικότητας του παιδιού. Οι γονείς αντί να βλέπουν την επικρατούσα κατάσταση ως ευκαιρία επανασύνδεσης με τα παιδιά τους, την βλέπουν ως ένα φορτίο ενώ έχουν κι άλλα να κάνουν. Ο πραγματικός γονέας έχει πάντα χρόνο για το παιδί του χωρίς δικαιολογίες και πιέσεις! Ο πραγματικός γονέας είναι υπομονετικός, παρακολουθεί στενά την εξέλιξη του παιδιού του, γίνεται αυτός που ζητά πραγματικά το παιδί του. Και για να παραφράσω τα λόγια του ψυχολόγου Νίκου Σιδέρη: τα παιδιά δεν θέλουν εκπαιδευτικό, γονείς θέλουν! Είναι καιρός να κατανοήσουν τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών τους και να συμβάλλουν ουσιαστικά και όχι επιφανειακά στην ολιστική ανάπτυξη τους.

Πάρτε ως παράδειγμα το εξής: Πώς θα μεγαλώνατε το παιδί σας αν δεν υπήρχαν εκπαιδευτικοί; Πώς θα το βοηθούσατε να μάθει;

Υ.Γ. Για να αποφεύγονται οι παρεξηγήσεις δεν έχω κανένα πάρε δώσε με τους γονείς. Σημασία έχει να καταλάβουν τον πραγματικό ρόλο τους στη ζωή του παιδιού, διαφορετικά αυτό θα είχε τεράστιες επιπτώσεις για το ίδιο το παιδί.

Κωνσταντίνος Ν. Μαντζίκος, Εκπαιδευτικός-ερευνητής 

Τα δικαιώματα της φωτογραφίας ανήκουν στην ιστοσελίδα infokids.gr